Thema

Rebellen en dwarsdenkers

De 85ste Boekenweek staat in het teken van hen die ons voorstellingsvermogen vergroten: de rebellen en dwarsdenkers. Het lezen van boeken zet namelijk aan tot nadenken, zodat lezers begrip ontwikkelen voor anderen en minder vasthouden aan vooroordelen (bron: KVB Boekwerk, De impact van het boek). Van de dromerige dwarsdenker die veilig thuis afreist naar een andere wereld tot de rebel die zijn messcherpe pen als wapen gebruikt tegen de status quo. In de literatuur is er ruimte voor al die geluiden. Het lef van schrijvers om taboes te doorbreken en een steen in de vijver te gooien is van levensbelang voor onze samenleving. Daarom koesteren we de vrijheid die door schrijvers genomen wordt om tegen de stroom in te werken, om dwars en vervelend te zijn, onaangepast en onafhankelijk.

Een greep uit rebelse boeken en dwarse schrijvers

De rebellen van de literatuur hebben altijd ons denken beïnvloed: stoere, onorthodoxe, eigengereide auteurs als Multatuli, Annie M.G. Schmidt, Willem Frederik Hermans, Astrid Roemer, Dimitri Verhulst en Charlotte Mutsaers hebben werelden geopend. Rebelse personages en dwarse karakters zoals Don Quichot, Madame Bovary, Tommy Wieringa’s Joe Speedboot, Esther Gerritsens Roxy en Hava uit Aafke Romeijns Concept M houden een spiegel voor en laten ons nadenken over wie wij zijn. Schrijvers als Jan Cremer, Connie Palmen, Anna Blaman en Jan Wolkers zoeken grenzen van de literatuur op en verleggen ze. Boeken kunnen weerstand oproepen, kunnen verboden worden en verbrand, maar de kracht van de woorden laat zich niet temmen. Nabokovs Lolita, Houellebecqs Onderworpen of Erasmus’ Lof der zotheid hebben onder vuur gelegen, maar zijn inmiddels onmiskenbare oriëntatiepunten in het literaire landschap. Om de steeds veranderende wereld om ons heen te begrijpen, hebben we dwarsdenkers en ordescheppers nodig. Renate Rubinstein en Anton de Kom hebben ons bewust gemaakt van onze oogkleppen. Ook door non-fictie prikkelen, stimuleren en scherpen we onze geest. Het maatschappelijk debat op de meest uiteenlopende onderwerpen wordt bepaald door dappere en dwarse denkers: Dick Swaab en Rosanne Hertzberger, Rutger Bregman en Joris Luyendijk, Anousha Nzume en Paul Scheffer.

Lees meer over het thema >